Χωρίς πυξίδα στη «ναυμαχία» της Ανατολικής Μεσογείου

Του Βασίλη Νέδου, πρωτοδημοσιεύθηκε στο kathimerini.gr

[dropcap size=small]Π[/dropcap]ριν από λίγες ημέρες ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ Ευάγγελος Αποστολάκης βρέθηκε για ακόμα μία φορά στην Κύπρο, προκειμένου να επιθεωρήσει τις εγκαταστάσεις της Εθνικής Φρουράς στο νησί, ενώ οι τρεις υπουργοί Αμυνας, Ελλάδας, Ισραήλ και Κυπριακής Δημοκρατίας, συμφώνησαν να εμβαθύνουν τις σχέσεις των τριών χωρών. Η τριμερής συνεργασία έχει ως στόχο τη διασφάλιση των πολλαπλώς συνδεδεμένων συμφερόντων τους, στην ενέργεια και την παροχή ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Αρρητος, πλην σαφής στόχος είναι η διαφύλαξη των εθνικών συμφερόντων των τριών χωρών έναντι της πλέον αναθεωρητικής δύναμης στη Λεκάνη, της Τουρκίας. Η Αγκυρα διαθέτει και εξακολουθεί να ναυπηγεί έναν πλήρη και υπερσύγχρονο στόλο επιφανείας. Η Αθήνα έχει ανοίξει τη «βεντάλια» της στρατιωτικής διπλωματίας και με την Αίγυπτο, αεροναυτικές δυνάμεις της οποίας θα συμμετάσχουν για ακόμα μία χρονιά σε άσκηση («Μέδουσα ’18») που θα περιλαμβάνει όλη τη θαλάσσια περιοχή ανάμεσα στην Αφρική και την Κρήτη.

Στην κυπριακή ΑΟΖ

Η Ελλάδα έχει ήδη συμφωνήσει με το Ισραήλ και την Κύπρο για αυξημένη συνεργασία στην περιοχή, γι’ αυτό και η φρεγάτα του Πολεμικού Ναυτικού (Π.Ν.) που είναι αποσπασμένη για τις ανάγκες της UNIFIL στα ανοιχτά του Λιβάνου θα πραγματοποιεί περιπολίες και στην κυπριακή ΑΟΖ. Το Π.Ν. έχει, βεβαίως, ήδη δρομολογήσει τις απαραίτητες ενέργειες προκειμένου να διεκπεραιώσει την αποστολή του. Ωστόσο, η Ελλάδα αντιμετωπίζει έναν ολοένα αυξανόμενο ανταγωνισμό στην Ανατολική Μεσόγειο, σε μια ευρύτερη περιοχή που άλλοτε είχε την απόλυτη ναυτική πρωτοκαθεδρία, σε όρους ισορροπίας δυνάμεων. Το βασικό ερώτημα που προκύπτει από τις ανελαστικές ανάγκες και την πίεση που ασκείται στο Π.Ν. είναι για πόσο καιρό θα μπορεί να βρίσκεται «στον αφρό» με τις σημερινές προϋποθέσεις.

Ο προβληματισμός στο ΓΕΕΘΑ αλλά και στο ΓΕΝ εντοπίζεται και στους δύο πυλώνες οι οποίοι στηρίζουν την προβολή ναυτικής ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο: τα πληρώματα και καθαυτές τις μονάδες. Κατ’ αρχάς το προσωπικό έχει μειωθεί αισθητά, ενώ την ίδια στιγμή έχει αυξηθεί και ο μέσος όρος ηλικίας όσων υπηρετούν στα πλοία. Οι μοναδικές εισροές που έχει σε μάχιμους αξιωματικούς το Π.Ν. προέρχονται από τη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων, από την οποία αποφοιτούν ολοένα και λιγότεροι. Η επόμενη τάξη θα έχει μόλις 25 μάχιμους αξιωματικούς, αριθμός μειωμένος κατά 35% σε σύγκριση με την προηγούμενη. Η κατάσταση στη Σχολή Υπαξιωματικών δεν είναι πολύ καλύτερη. Αποτέλεσμα αυτής της αριθμητικής καχεξίας είναι η μείωση των επανδρώσεων στις κύριες μονάδες. Σε κάθε φρεγάτα πρέπει να υπάρχουν τρία αγήματα πυρκαγιάς και ένα άγημα ελικοπτέρου. Τα αγήματα πυρκαγιάς έχουν μειωθεί σε μόλις ένα, προκειμένου να εξοικονομηθεί πολύτιμο ανθρώπινο δυναμικό.

Η υψηλή ποιότητα των στελεχών του Π.Ν., παρά τη μείωση του αριθμού τους, δεν επαρκεί ώστε να καλύψει την πιο ουσιαστική αδυναμία, η οποία προέρχεται από την παλαιότητα των φρεγατών. Είναι κοινό μυστικό μεταξύ όσων γνωρίζουν την κατάσταση του Π.Ν. ότι το 2020 είναι το annus horribilis για τις φρεγάτες. Τότε οι περισσότερες θα προσεγγίζουν ή αγγίζουν τα 40 χρόνια. Οσες προσπάθειες βελτίωσης και αν κάνουν οι πεπειραμένοι μηχανικοί του Π.Ν. είναι αδύνατον να αναβαθμίσουν ορισμένες δυνατότητες, οι οποίες στο πέρασμα των χρόνων εκ των πραγμάτων είναι πια ξεπερασμένες. Στο σύγχρονο περιβάλλον ναυτικού πολέμου, οι φρεγάτες του Π.Ν. παραμένουν εξαιρετικά όπλα στο πεδίο της επιφανείας, είναι, ωστόσο, ξεπερασμένες στον ανθυποβρυχιακό (Α/Υ) και τον αντιαεροπορικό (Α/Α) πόλεμο. Σε αυτές τις δυνατότητες (Α/Υ και Α/Α) οι φρεγάτες του Π.Ν. βρίσκονται δύο τεχνολογικές γενιές πίσω από τις τελευταίες εξελίξεις στον κλάδο της ναυπηγικής.

Σειρά λαθών στο πρόσφατο παρελθόν, όπως η απόσυρση και έπειτα ο (πανάκριβος ύψους 500 εκατ. ευρώ) εκσυγχρονισμός των αεροσκαφών ναυτικής συνεργασίας P-3 Orion έχουν στερήσει από το Π.Ν. και τη δυνατότητα της παρακολούθησης της Ανατολικής Μεσογείου και διεξαγωγής ηλεκτρονικού πολέμου. Παρότι το πρώτο P-3 είναι έτοιμο, τα υπόλοιπα τρία, τα οποία θα έχουν ενσωματωμένες νέες αυξημένες τεχνολογικά δυνατότητες, θα είναι έτοιμα το 2022.

Οι αντιξοότητες

Προφανώς όλη αυτή η κατάσταση οφείλεται κυρίως στη δημοσιονομική κρίση της τελευταίας δεκαετίας, αλλά και σε πάγιες διαρθρωτικές αδυναμίες των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων (όπως π.χ. το γεγονός ότι η δομή δυνάμεων εξακολουθεί να προβλέπει την ανάγκη για 13 φρεγάτες, ενώ είναι σαφές ότι ο αριθμός αυτός είναι υπερβολικός). Παρά τις ανεπανάληπτες τα τελευταία 40 χρόνια αντιξοότητες, η Ελλάδα έχει κατορθώσει να προχωρήσει στη ναυπήγηση των υποβρυχίων τύπου «Παπανικολής» (214) και των πυραυλακάτων τύπου «Ρουσσέν» (σχεδιασμός Vosper). Αν και τα υποβρύχια θεωρούνται κρίσιμης μαχητικότητας μονάδες, ο ρόλος τους είναι επικουρικός στην Ανατολική Μεσόγειο. Σε συνδυασμό με τις εξαιρετικά ταχείς και ευκίνητες πυραυλακάτους, αποτελούν μια κάποια δύναμη εξισορρόπησης για το Αιγαίο, αλλά δεν μπορεί να εξυπηρετήσουν τον βασικό, ευρύτερο συμμαχικό σχεδιασμό, στον οποίο πρακτικά η Αθήνα φιλοδοξεί να συμμετάσχει τα επόμενα χρόνια, δηλαδή την προβολή ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο, στον άξονα από την Ρόδο μέχρι τις ακτές του Ισραήλ.

Facebook
Twitter
LinkedIn
Reddit
Telegram
Doukas Gaitatzis

Doukas Gaitatzis

Παρατηρητής και ιστογράφος θεμάτων αμυντικής τεχνολογίας. Δεσμευμένος με τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις και παθιασμένος με οτιδήποτε στρατιωτικό.

3 Απαντήσεις

  1. Νομιζω οτι πλεον ειναι κατι παραπανω απο επιτακτικη η αναγκη αποκτησης νεων φρεγατων. Εκτος της καθετης αναβαθμισης των δυνατοτητων τους σε ολες τους ρολους που πρεπει να επιτελεσουν, νομιζω οτι χαρη στη αυτοματοποιηση πολλων λειτουργιων απαιτουν μικροτερο πληρωμα απ τις φρεγατες που ηδη εχουμε. Επομενως με ενα σμπαρο δυο τρυγωνια… Κ παρολο που η ποσοτητα εχει τη δικη της ποιοτητα, νομιζω με νεες φρεγατες ακομη κ αν εχουμε μικροτερο αριθμο σκαφων, οι μαχητικη ικανοτητα του ΠΝ θα ειναι πιο αυξημενη

    Επιπλεον θα μπορουσαμε να επενδυσουμε ακομη περισσοτερο στα μικροτερα σκαφη οπως οι ρουσσεν που διαθετουν αρκετα μεγαλη δυναμη πυρος για το μεγεθος τους. Σε αρθρο της πτησης νομιζω διαβασα οτι η νορβηγια σχεδιαζει να τοποθετησει σοναρ στις hamina. Ισως θα μπορουσαμε να κανουμε μια τετοια αναβαθμιση πχ κ μεις στις δικες μας πυραυλακατους.

    Θεωρω οτι λυσεις υπαρχουν απλα πρεπει, με δεδομενη την οικονομικη κατασταση της χωρας, να δημιουργησουμε ενα μακροπροθεσμο πλανο για το πως αυξησουμε την ποιοτητα ακομη κ εις βαρος της ποσοτητας κ σιγα σιγα να το υλοποιησουμε κ να αποφυγουμε σπασμωδικες κινησεις που απλα θα μας δωσουν ενα μικρο πλεονεκτημα βραχυπροθεσμα…

  2. Διαβάζω ότι τα νεώτερα σκάφη έχουν λιγότερες απαιτήσεις σε πλήρωμα. Η αντικατάσταση ενός σκάφους με 200 άτομη πλήρωμα από ένα σκάφος που απαιτεί πχ 120 άτομα πλήρωμα, δεν αμβλύνει το πρόβλημα; Επίσης ένα σωρό βοηθητικά σκάφη ρυμουλκά κλπ δεν μπορούν να αντικατασταθούν από μισθωμένα εμπορικά. Το ίδιο δεν μπορέι να γίνει ώς ένα βαθμό στα συνεργεία; εφοδιασμό κλπ Επί μέρους συμβάσεις με υπεργολάβους είμαι σχεδόν βέβαιος ότι θα εξοικονομήσει αρκετά κονδύλιο. Το ίδιο φυσικά μπορέι να γίνει και στους άλλους κλάδους. Στην σμηναρχία που υπηρετούσα υπήρχαν 350 μόνιμοι και 50-60 στρατεύσιμοι. Η μονάδα φιλοξενούσε 2-4 μαχητικά τα οποία φυσικά υποστηριζόταν από φιλοξενούμενους τεχνικούς. Πως μπορεί να εξηγηθεί αυτή η σπατάλη;

  3. Πυξίδα υπήρχε/υπάρχει, όταν δεν χρησιμοποιείται όμως σωστά δεν μπορεί να προσφέρει στον σωστό προσανατολισμό. Η οικονομική κατάσταση (που επικρατεί απο το 2008) στην Ελλάδα είναι όμως άκυρη (και λάθος) σαν δικαιολογία για έναν λανθασμένο «προγραμματισμό», εφόσον υπήρχαν ευκαιρίες για να αποφευχθεί η σημερινή κατάντια στον στόλο μονάδων επιφάνειας του ΠΝ. Ο σωστός/πραγματικός νοικοκύρης μαγειρεύει πρίν πεινάσει.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.