6 Απριλίου 1941: Η Γερμανία επιτίθεται στην Ελλάδα

HELLAS_ΟΧΥΡΑ_6_ΑΠΡΙΛΙΟΥ_1941

6/4/1941: Στις 5:12 π.μ. γερμανικές, ιταλικές και ουγγρικές στρατιωτικές δυνάμεις επιτίθενται κατά της Γιουγκοσλαβίας, ενώ τρία λεπτά αργότερα αρχίζει η γερμανική επίθεση εναντίον της χώρας μας στο μέτωπο Ανατολικής Μακεδονίας (Γραμμή Μεταξά) και Θράκης, μετά την επίδοση τελεσιγράφου από τους Γερμανούς στον πρωθυπουργό Αλέξανδρο Κορυζή!

Η οχυρωματική Γραμμή Μεταξά, με μήκος 170 χλμ., εκτεινόταν από τον ποταμό Νέστο ως το όρος Κερκίνη (Μπέλες) κοντά στα σύνορα με τη Γιουγκοσλαβία και την υπερασπιζόταν το Τμήμα Στρατιάς Ανατολικής Μακεδονίας (ΤΣΑΜ), το οποίο αποτελούσαν οι 7η, 14η και 17η Μεραρχίες Πεζικού υπό τη διοίκηση του αντιστράτηγου Κωνσταντίνου Μπακόπουλου.

Το Ρούπελ είναι το μεγαλύτερο από τα 21 συγκροτήματα της «Γραμμής Μεταξά», με συνολικό μήκος στοών και καταφυγίων 6.100 μέτρων. Η Γραμμή Μεταξά ήταν μία σειρά οχυρωματικών έργων κατά μήκος των ελληνοβουλγαρικών συνόρων, που κατασκευάστηκαν με σκοπό την άμυνα της Ελλάδας σε περίπτωση εισβολής.

Αποτελούνταν από έξι οχυρά εκ των οποίων τα τρία επικοινωνούσαν υπογείως.

Πριν από 79 χρόνια, οι λιγοστοί υπερασπιστές του Οχυρού Ρούπελ στις Σέρρες καθήλωσαν τους Γερμανούς εισβολείς στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα, αναγκάζοντάς τους να τροποποιήσουν άρδην τ’ αρχικά τους σχέδια και να καταλάβουν τελικά τη Θεσσαλονίκη μέσω Γιουγκοσλαβίας.

Στη διάρκεια της “Μάχης των Οχυρών” (6-10/4/1941) οι άνδρες του απόρθητου Ρούπελ επέδειξαν απαράμιλλο ηρωισμό, θάρρος και αυτοθυσία, κερδίζοντας το σεβασμό των Συμμάχων και την αναγνώριση του εχθρού που τους απέδωσε τιμές.

Το παρασκήνιο

Τον Νοέμβριο του 1940, ξεκίνησε ο σχεδιασμός της επιχείρησης “Μαρίτα”, για επέμβαση των Γερμανικών Δυνάμεων στα Βαλκάνια, προκειμένου να διασωθεί το γόητρο του Άξονα που κινδύνευε από την κατάρρευση της σύμμαχης Ιταλίας του Μουσολίνι στη σύγκρουσή με την Ελλάδα.

Μετά την προσχώρηση της Βουλγαρίας στον Άξονα, (1/4/1941) η 12η Γερμανική Στρατιά υπό τον Στρατάρχη Φον Λιστ πέρασε τον Δούναβη και εισήλθε στη Βουλγαρία. Παράλληλα δυνάμεις του 18ου Γερμανικού Στρατού, προωθήθηκαν στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα, με αποστολή τους -μεταξύ άλλων- τη διάνοιξη της Στενωπού του Ρούπελ και την κατάληψη της σιδηροδρομικής γέφυρας του Στρυμόνα.

Ο Χίτλερ, που ήταν προληπτικός, επέλεξε την 6η Απριλίου 1941 για την επίθεση επειδή ήταν Κυριακή και τέτοια μέρα έκανε εισβολή εναντίον της Πολωνίας, της Νορβηγίας, της Γαλλίας και αργότερα κατά της Ρωσίας.

Το ελληνικό πολεμικό ανακοινωθέν της ημέρας αυτής έλεγε:

Από της 5:15 ώρας της σήμερον ο εν Βουλγαρία γερμανικός στρατός προσέβαλλεν απροκλήτως τα ημέτερα στρατεύματα της ελληνικής μεθορίου. Αι δυνάμεις μας αμύνοναι του πατρίου εδάφους… Ισχυραί γερμανικά δυνάμεις, εφοδιασμέναι με τα πλέον σύγχρονα πολεμικά μέσα, με υποστήριξιν αρμάτων, αφθόνου βαρέος πυροβολικού και πολυαρίθμου αεροπορίας, προσέβαλον από της πρωίας της σήμερον επανειλημμένως τας θέσεις μας, ων αμύνονται μόνον ελληνικά δυνάμεις λίαν περιωρισμέναι. Καθ’ όλη την ημέραν διεξήχθη σφοδρότατος αγών εις τας κυριοτέρας ζώνας της παραμεθωρίου προς Βουλγαρίαν περιοχής ιδιαιτέρως δε εις την περιοχήν Μπέλες και την κοιλάδα του Στρυμόνος

Το Ρούπελ, το Ρονπέλιον των Βυζαντινών, είναι το μεγαλύτερο οχυρό της “Γραμμής Μεταξά” και ελέγχει την ομώνυμη στενωπό, που σχηματίζεται από τον ρου του Στρυμόνα, ανάμεσα στα βουνά Κερκίνη (Μπέλες) και Άγγιστρο. Το υπεράσπιζαν 27 αξιωματικοί και 950 στρατιώτες με επικεφαλής τον Ταγματάρχη Δουράτσο, παρότι προβλεπόταν δύναμη 44 αξιωματικών και 1353 οπλιτών.

Η επίθεση των Γερμανών κατά των οχυρών άρχισε την 5:15 το πρωί με σφοδρό βομβαρδισμό του Πυροβολικού και από τις 6 το πρωί και με αεροπλάνα κάθετης εφόρμησης, τα γνωστά Στούκας, τα οποία αναπτυγμένα σε σχηματισμούς έριχναν βόμβες, κάτω από το τρομερό σφύριγμα των σειρήνων τους. Παρά τις επίμονες προσπάθειες της πρώτης ημέρας, οι Γερμανοί δεν κατορθώνουν να καταλάβουν το Ρούπελ και τα γύρω οχυρά, ενώ λόγω των ειδικών τους σοβαρών απωλειών, πέφτουν σε κατάσταση άμυνας λίγο πριν βραδιάσει.

Μία γερμανική αναφορά στο τέλος της πρώτης μέρας των επιχειρήσεων περιγράφει πως η γερμανική 5η Ορεινή Μεραρχία «απωθήθηκε στο πέρασμα Ρούπελ, παρά την ισχυρότατη αεροπορική υποστήριξη, έχοντας σημαντικές απώλειες». Από τα 24 οχυρά που αποτελούσαν τη “Γραμμή Μεταξά” μόνο δύο έπεσαν, και αυτά μόνον αφού καταστράφηκαν ολοσχερώς από τους εισβολείς.

Η μάχη του Ρούπελ

Η δύναμη του Ρούπελ ήταν 27 αξιωματικοί και 950 οπλίτες, μιας και μεγάλο μέρος των ελληνικών δυνάμεων πολεμούσαν στο αλβανικό μέτωπο. Έπρεπε να αντισταθεί στη στρατιά του Φον Λιστ, που περιλάμβανε 6 στρατηγεία σωμάτων στρατού, 5 μεραρχίες πεζικού, 3 ορεινές μεραρχίες, 5 τεθωρακισμένες μεραρχίες, 2 ανεξάρτητα ενισχυμένα συντάγματα, 1 μηχανοκίνητη ταξιαρχία και 1 αεροπορικό σώμα με πάνω από 1000 αεροπλάνα πρώτης γραμμής

Ξεκινά λοιπόν η γερμανική επίθεση στα ελληνικά οχυρά με βομβαρδισμούς από το γερμανικό πυροβολικό και τα αεροπλάνα στούκας. Ταυτόχρονα ένας λόχος με 18 φουσκωτές λέμβους κάνει επίθεση από τον ποταμό Στρυμόνα, πλην όμως οι λέμβοι παγιδεύονται σε συρματοπλέγματα που είχαν τοποθετήσει οι Έλληνες και τα γερμανικά πληρώματα αποδεκατίζονται από τα πυρά των Ελλήνων. Γενικά, οι Έλληνες αμύνονται με ηρωισμό και αυτοθυσία και προξενούν τρομακτικές απώλειες στον εχθρό.

Η μάχη συνεχίζεται μέχρι και τις 8 Απριλίου, με τα οχυρά Ρούπελ και Παλιουριώνες να έχουν μείνει άθικτα. Για πρώτη φορά οι Γερμανοί βομβαρδίζουν αντιπάλους που όχι μόνο δεν τρέπονται σε φυγή, αλλά ανταποδίδουν τα πυρά. Το απόγευμα της 8ης Απριλίου οι Γερμανοί ζητούν εκεχειρία έξι ωρών για να περισυλλέξουν τους νεκρούς τους.

Η συνθηκολόγηση και η παράδοση

Το απόγευμα της 9ης Απριλίου έχουν πλέον σταματήσει οι βομβαρδισμοί και ένα γερμανικό αυτοκίνητο που φέρει λευκή σημαία πλησιάζει το οχυρό Ρούπελ. Γερμανοί κήρυκες, γνωρίζοντας ότι είχε υπογραφεί στη Θεσσαλονίκη η συνθηκολόγηση, ήρθαν στο Ρούπελ και ζήτησαν την παράδοση του οχυρού.

Ο διοικητής του, ταγματάρχης Γεώργιος Δουράτσος, απαντά «Τα οχυρά δεν παραδίδονται, καταλαμβάνονται».

Τελικά, η παράδοση του Ρούπελ έγινε την επομένη 10 Απριλίου, στις 06:00, αφού ο διοικητής έλαβε διαταγή κατάπαυσης του πυρός από το Γενικό Στρατηγείο.

Ο Γερμανός συνταγματάρχης που παρέλαβε το οχυρό Ρούπελ, έδωσε συγχαρητήρια στον διοικητή και εξέφρασε τον θαυμασμό και την εκτίμησή του για την αντίσταση και τον ηρωισμό των Ελλήνων στρατιωτών.

Οι οχυρώσεις ήταν σχεδιασμένες να διαθέτουν φρουρά άνω των 200.000 στρατιωτών, όμως λόγω της έλλειψης προσωπικού το συνολικό μέγεθος της φρουράς που υπερασπιζόταν τα οχυρά ήταν περίπου 70.000 άντρες, έχοντας ως αποτέλεσμα την αραιή διάταξη των αμυντικών γραμμών.

Η αρχική γερμανική επίθεση κατά της γραμμής πραγματοποιήθηκε από μία μονάδα πεζικού, ενισχυμένη από δύο ορεινές μεραρχίες του 18ου Ορεινού Σώματος, αντιμετώπισαν, όμως, ισχυρή αντίσταση και σημείωσαν μικρή επιτυχία.

Το Οχυρό Ιστίμπεη

Το Οχυρό Ιστίμπεη απέχει 16 χιλιόμετρα από το Νέο Πετρίτσι και βρίσκεται στο βουνό Κερκίνη (Μπέλες). Απέχει 250 περίπου μέτρα από τα ελληνοβουλγαρικά σύνορα, και βρίσκεται σε υψόμετρο 1.339 μέτρων. Η δύναμή του ήταν 13 αξιωματικοί και 350 οπλίτες. Διοικητής ήταν ο Ταγματάρχης Πεζικού Ξανθός Πικουλάκης.

Στις 5:15 το πρωί αρχίζει ο βομβαρδισμός του οχυρού. Από τις  6 το πρωί, πολυάριθμα σμήνη αεροπλάνων άρχισαν να σφυροκοπούν την επιφάνεια του οχυρού, καταστρέφοντας το μοναδικό αντιαεροπορικό πολυβόλο, με το οποίο είχαν καταρριφθεί τέσσερα γερμανικά αεροπλάνα από τους υπερασπιστές του. Στις 7 το πρωί εκδηλώνεται η επίθεση από την 5η Ορεινή Μεραρχία. Σκληρός και φονικός αγώνας διεξάγεται και ολόκληρα εχθρικά τμήματα αποδεκατίζονται. Επανειλημμένες προσπάθειες των Γερμανών για την κατάληψη του Οχυρού αποτυγχάνουν με βαρύτατες απώλειες.

Ύστερα από τον ολοήμερο αγώνα έρχεται η νύχτα. Αρχίζει ο πόλεμος των υπόγειων στοών, όπου έχουν αποσυρθεί οι μαχητές του οχυρού, αποφασισμένοι να αμυνθούν με όλα τα μέσα που διαθέτουν. Οι Γερμανοί, λόγω απωλειών (40 νεκροί και 41 τραυματίες), αντικαθιστούν με νέες δυνάμεις τα επιτιθέμενα τάγματα. Κατά τις πρώτες νυκτερινές ώρες 100 Γερμανοί που τόλμησαν να διεισδύσουν στο Οχυρό έπεσαν νεκροί ή βαριά τραυματισμένοι. Οι στοές του Ιστίμπεη γέμισαν με ανθρώπινα πτώματα.

Πηγή: sansimera.gr

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on pinterest
Pinterest
Doukas Gaitatzis

Doukas Gaitatzis

Παρατηρητής και ιστογράφος θεμάτων αμυντικής τεχνολογίας. Δεσμευμένος με τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις και παθιασμένος με οτιδήποτε στρατιωτικό.

Μία Απάντηση

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.