Η “ομπρέλα” προστασίας των ρωσικών T-72 από Javelin και UAV και μια ελληνική προσπάθεια

Πηγή: bmpd.livejournal.com | Άρματα μάχης T-72B3 της 126ης Ταξιαρχίας Πεζοναυτών στην Συμφερόπολη στην Κριμαία εξοπλισμένα με μια ειδική θωράκιση γρίλιας φωτογραφίζονται στην έκθεση αμυντικού υλικού Army 2021, Αύγουστος 2021.

Πλαίσια για την προστασία από τα όπλα κατακόρυφης προσβολής παρατηρήθηκαν τοποθετημένα πάνω στα άρματα μάχης T-72 των ρωσικών αερομεταφερόμενων δυνάμεων (VDV) κατά τη διάρκεια στρατιωτικής άσκησης στην Κριμαία.

Ο τηλεοπτικός σταθμός του ρωσικού υπουργείου άμυνας, Ζβέζντα, δημοσίευσε την 24η Δεκεμβρίου 2021 βίντεο της άσκησης που συμμετείχε η 7η Αερομεταφερόμενη Μεραρχία Φρουρών κατά τους κύριους ελιγμούς στο πεδίο ασκήσεων Οπουκ.

Αρκετά άρματα μάχης T-72B3 της Μεραρχίας ήταν εξοπλισμένα με υπερυψωμένα πλαίσια πλέγματος πάνω από τους πύργους τους. Αυτά τα πλαίσια φαίνεται πως έχουν σχεδιαστεί για την προστασία από τα όπλα κατακόρυφης προσβολής (top-attack) όπως το αμερικάνικης κατασκευής αντιαρματικό καθοδηγούμενο όπλο Javelin ή τους καθοδηγούμενους πυραύλους που εκτοξεύονται από μη επανδρωμένα αεροσκάφη (ΜΕΑ) ανατινάζοντας την εκρηκτική αντιαρματική κεφαλή τους πριν χτυπήσουν στην οροφή του πύργου του άρματος.

Ο τηλεοπτικός σταθμός Ζβέζντα δημοσίευσε την 24η Δεκεμβρίου 2021 βίντεο με άρματα μάχης T-72B3 της 7ης Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας Φρουρών με πλαίσια προστασία από τις επιθέσεις κατακόρυφης προσβολής σε άσκηση στο πεδίο ασκήσεων Οπούκ στην Κριμαία.

Τα υπερυψωμένα πλαίσια «ομπρέλας» κατακόρυφης προστασίας τοποθετήθηκαν πρώτη φορά πάνω στα ρωσικά T-72B3 το περασμένο καλοκαίρι αλλά αυτή είναι η πρώτη φορά που οι VDV ανέπτυξαν τα βελτιωμένα άρματα μάχης σε ασκήσεις των δυνάμεων της.

Καθώς η συγκέντρωση των ρωσικών μηχανοκίνητων δυνάμεων κοντά στην Ουκρανία εγείρει το φόβο για εισβολή αυτόν τον χειμώνα, οι παρατηρητές αρμάτων μάχης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης (ΜΚΔ) εντόπισαν πάρα πολλά ρωσικά άρματα μάχης να διαθέτουν κάποιες χοντροκομμένες τροποποιήσεις για να προστατευτούν από τα νέα όπλα της Ουκρανίας: Τους αντιαρματικούς καθοδηγούμενους πυραύλους Javelin που αποκτήθηκαν από τις ΗΠΑ και τα ΜΕΑ TB2 Bayraktar που αγοράστηκαν από την Τουρκία. Και τα δύο ενέχουν μια θανάσιμη απειλή για την πάνω θωράκιση των τεθωρακισμένων οχημάτων μάχης, όπου η προστασία είναι δραματικά πιο αδύναμη.

Το φορητό FGM-148 Javelin αποτελείται από μια μονάδα εκτόξευσης με εξελιγμένο αισθητήρα υπέρυθρων. Από την στιγμή που θα αναγνωριστεί ο στόχος, μπορεί να εκτοξεύσει με κατακόρυφη ανοδική πορεία έναν πύραυλο πριν αυτός πέσει, πάλι, κατακόρυφα πάνω στην άνω θωράκιση ενός οχήματος υπο την καθοδήγηση ενός αισθητήρα υπέρυθρων (Και, ως εκ τούτου, μετά την εκτόξευση του δεν απαιτείται η καθοδήγηση από τον χειριστή).

Τα τελευταία φορητά, ατομικά συστήματα Javelin έχουν βεληνεκές 2,5 μιλίων και μεγάλη πιθανότητα προσβολής στόχου, επιπλέον η εκτόξευση σε επιλογή λειτουργίας κατακόρυφης προσβολής πολύ πιθανόν να καταστρέψει οποιοδήποτε άρμα μάχης καθώς ελαχιστοποιεί την έκθεση του χειριστή, αν και ο κάθε πύραυλος κοστίζει $80 χιλιάδες με $100 χιλιάδες.

Δοκιμαστική βολή του Javelin επι στόχου T72

Το τουρκικής κατασκευής Bayraktar TB2 είναι ένα σχετικά μικρού βεληνεκούς οπλισμένο ΜΕΑ με δυνατότητα μεταφοράς μέχρι τεσσάρων όπλων ακριβείας, όπως τον αντιαρματικό πύραυλο MAM-L, ο οποίος μπορεί να καθοδηγηθεί πάνω στον στόχο με την χρήση ενός λέιζερ που είναι τοποθετημένο πάνω στο ΜΕΑ. Το 2020, τα TB2, τα οποία κοστίζουν $5 με $10 εκατομμύρια το ένα, κατέστρεψαν εκατοντάδες στρατιωτικά οχήματα στις μάχες της Λιβύης, της Συρίας και στον πόλεμο Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν.

Η Ουκρανία απέκτησε τα πρώτα δώδεκα TB2 το 2019, ακολούθησαν ακόμη πέντε για το ουκρανικό Ναυτικό, και η συνολική δύναμη τους σχεδιάζεται στα 48 ΜΕΑ. Ένα ουκρανικό Bayraktar χρησιμοποιήθηκε πρώτη φορά τον Οκτώβριο 2021 για την προσβολή ενός πυροβόλου 122 χλστ των Ρώσων αυτονομιστών που εκτελούσε πυρά στην ανατολική Ουκρανία, καταστρέφοντας το και σκοτώνοντας τα μέλη του στοιχείου.

Βίντεο: Ουκρανικό TB2 Bayraktar καταστρέφει ρωσικό πυροβόλο στο Ντόνμπας

Η νέες ομπρέλες αρμάτων της Ρωσίας

Ο Στρατός της Ρωσίας πειραματίζεται φανερά με τουλάχιστον δύο νέες μεθόδους για να προστατευτεί από τις εναέριές απειλές κατακόρυφης προσβολής.

Η πρώτη είναι η τοποθέτηση μιας ομπρέλας με θωράκισης γρίλιας πάνω στην οροφή του πύργου. Η θωράκιση γρίλιας προορίζεται να εξουδετερώσει ή αλλάξει την πορεία του πυροκροτητή των πυρομαχικών χημικής ενέργειας HEAT των αντιαρματικών πυραύλων, υποχρεώνοντας τους να αποδεσμεύσουν τον κώνο αερίων διάτρησης θωρακίσεων σε αναποτελεσματική γωνία και απόσταση σε σχέση με τον πύργο του άρματος.

Αυτές οι τροποποιήσεις, οι οποίες παρατηρήθηκαν στα άρματα μάχης T-72B και T-72B3 της Ρωσίας, δεν είναι τυποποιημένες, που σημαίνει πως έχουν γίνει πειραματικές τροποποιήσεις στο πεδίο για την αντιμετώπιση μιας πιθανής επιχειρησιακής έκτακτης ανάγκης, σε σχέση με μια λύση που τελειοποιήθηκε στο εργοστάσιο.

Οι ευάλωτες πλευρές ή το πίσω μέρος της θωράκισης του άρματος θωρακίζονται με θωρακίσεις γρίλιας ή πλέγματος για την προστασία του άρματος από τις επίγειες ενέδρες, αλλά η νέα διαμόρφωση ομπρέλας φαίνεται πως προορίζεται για τον μετριασμό των επιθέσεων από αέρος.

Ωστόσο, τόσο το Javelin όσο και το MAM χρησιμοποιούν διπλές πολεμικές κεφαλές (tandem) σχεδιασμένες για να εξουδετερώνουν θωρακίσεις διάκενου αλλά και αντιδραστικές εκρηκτικές θωρακίσεις (ERA) και σε αντίθεση με τα αντιαρματικά πυρομαχικά όπως το πανταχού παρών RPG-7, οι πυροκροτητές τους βρίσκονται προς το πίσω μέρος και όχι στην άκρη του πυραύλου.

Επιπλέον, σύμφωνα με τον ειδικό πυρομαχικών Νιλ Γκίμπσον, ο κώνος αερίων του τετηγμένου μετάλλου μιας πολεμικής κεφαλής ενός Javelin είναι αρκετά μεγάλος και η θωράκιση οροφής του άρματος είναι αρκετά λεπτή ώστε η θωράκιση γρίλιας θα παρέχει ανεπαρκή προστασία ακόμη και αν η πολεμική κεφαλή της πυροδοτήσει 0,5 με 1,5 μετρά μακρύτερα. Στην πραγματικότητα, αυτά τα κοίλα γεμίσματα ίσως και να αυξάνουν περεταίρω τη διάτρηση τους όταν ανατινάζονται σε μικρή απόσταση από τον στόχο. Αυτό ισχύει επίσης και για τον πύραυλο MAM-L, ο οποίος διαθέτει 33% φαρδύτερη πολεμική κεφαλή 160 χλστ.

Στιγμιότυπο από βίντεο της ρωσικής τηλεόρασης που δείχνει ένα T-72B3 με υπερυψωμένη καλύπτρα, όπως επίσης και θωράκιση γρίλιας και γαιοσάκους για την προστασία της πλευρικής θωράκισης.

Για να είμαστε δίκαιοι, οι γρίλιες σε συνδυασμό με τα «τούβλα» της ERA ενδέχεται να παραμορφώσουν και να εκτρέψουν τον κώνο αερίων της πολεμικής κεφάλης, μετατρέποντας ένα καταστρεπτικό χτύπημα σε ένα λιγότερο καταστροφικό. Στο καλύτερο σενάριο, η θωράκιση γρίλιας μπορεί να παρέχει μια τίμια προστασία από τα ντρόουνς αυτοκτονίας ή τις βομβίδες και τις μικρές βόμβες που ρίχνουν τα μικρά τετρακόπτερα ντρόους, μια μέθοδος επιθέσεως που χρησιμοποιήθηκε και από τις δύο πλευρές του μετώπου στην ανατολική Ουκρανία. Μερικές από τις ομπρέλες που δείχνουν εξαιρετικά ευάλωτες ίσως να προορίζονται επίσης για την τοποθέτηση δίχτυών παραλλαγής η για την προστασία των εκτεθειμένων αρχηγών αρμάτων από τα θραύσματα των εγκαιροφλεγών πυρών.

Ένα άλλο αντίμετρο που τοποθετήθηκε σε κάποια άρματα μάχης της Ρωσίας φαίνεται να είναι μια σωλήνα που εκπέμπει θερμότητα εκεί που συνήθως είναι snorkel το περισκόπιο του άρματος στο πίσω μέρος του πύργου (τοποθετείται για τις διελεύσεις ποταμών). Αυτό ίσως να έχει σχεδιαστεί για την εκτροπή του ανιχνευτή (seeker) υπέρυθρων του πυραύλου Javelin.

Καθώς η πηγή εκπομπής (emitter) εξακολουθεί να προεξέχει στο πίσω μέρος του σκάφους του άρματος όταν το πυροβόλο είναι στραμμένο προς τα εμπρός, το φαινομενικό δόλωμα δεν φαίνεται να εγγυάται πως θα αποτρέψει την καταστροφή του οχήματος, αν και ίσως να προστατεύσει το πλήρωμα. Ωστόσο, η σωλήνα ίσως να δημιουργήσει στρέβλωση στο σκοπευτικό πλαίσιο του ανιχνευτή υπέρυθρης απεικόνισης του πυραύλου Javelin, αυξάνοντας τις πιθανότητες να προσκρούσει μακριά από τον στόχο. Και πάλι, καθώς οι σύγχρονοι ανιχνευτές υπέρυθρων είναι σχεδιασμένοι να κινούνται προς έναν στόχο που ταιριάζει με το θερμικό προφίλ ενός άρματος μάχης κι όχι αυστηρά στο πιο φωτεινό αντικείμενο, η αποτελεσματικότητα του δολώματος απέναντι στον αισθητήρα του Javelin είναι αβέβαιη.

Αξίζει να θυμηθούμε κάποια ρωσικά άρματα διαθέτουν επίσης συστήματα ενεργητικής προστασίας (APS) soft-kill τα οποία ίσως να θέσουν σε συναγερμό το πλήρωμα για τον επερχόμενο πύραυλο και να προσπαθήσουν να τον εκτρέψουν από την πορεία του αποκρύπτοντας το άρμα μάχης με καπνογόνες βομβίδες παραπλάνησης θερμότητας και λέιζερ, και αναβοσβήνοντας τους παρεμβολείς υπέρυθρων. Ωστόσο, τα πιο κοινά συστήματα όπως το Shtora-S είναι τοποθετημένα, για τον εντοπισμό των επερχόμενων απειλών, στην μετωπική όψη του άρματος, χωρίς να σαρώνουν των εναέριο τομέα από τον οποίο θα πλησιάσει συνήθως ένα Javelin ή ένα MAM-L.

Πλέγμα προστασίας στην ελληνική πραγματικότητα

Τον Δεκέμβριο 2014, η Προέλαση είχε παρουσιάσει τη διορατική προσπάθεια ενός Διοικητή Μονάδος Μηχανοκίνητου Πεζικού του Ελληνικού Στρατού (ΕΣ) να προσαρμόζει, με ιδία μέσα, στο τεθωρακισμένο όχημα μεταφοράς προσωπικού (ΤΟΜΠ) M113 του ΕΣ ένα πλέγμα προστασίας για τον εκτεθειμένο αρχηγό πληρώματος από τις απειλές κατακόρυφης προσβολής και εγκαιροφλεγών βλημάτων.

Στην συγκεκριμένη περίπτωση, Μονάδα του ΕΣ, δουλεύοντας αθόρυβα και μεθοδικά, εκμεταλλευόμενη στο μέγιστο βαθμό το έμπειρο και ειδικευμένο προσωπικό της, αλλά πρωτίστως και το μεράκι και φιλότιμο, κατασκεύασε, με την καθοδήγηση και ένθερμη υποστήριξη και ενθάρρυνση της Διοίκησης, με ιδία έξοδα, ένα πλέγμα προστασίας από τις εναέριες απειλές για το πλήρωμα του ερπυστριοφόρου ΤΟΜΠ M113, το οποίο είναι πτυσσόμενο πλέγμα και, αν απαιτηθεί, ταχέως αποσπώμενο.

M113 με πλέγμα προστασίας πληρώματος.

Για το συγκεκριμένο πλέγμα, χρησιμοποιήθηκαν, απλά υλικά του εμπορίου, τα οποία καθιστούν ολόκληρη την κατασκευή ευκόλως συντηρούμενη και εξαιρετικά οικονομική.

Φυσικά, το δείγμα κατασκευάστηκε με σκοπό να γίνει κατανοητό πως, αν απαιτηθεί, σε μια έκτακτη επιχειρησιακή ανάγκη, μπορεί να γίνει μια τροποποίηση πεδίου πάνω στα Μ-113 του ΕΣ από το προσωπικό των μονάδων εκστρατείας και να τοποθετηθούν  «ομπρέλες» προστασίας που παρόμοιες, με πιο ενισχυμένα υλικά, παρατηρήθηκαν να χρησιμοποιούνται πάνω στα ρωσικά άρματα το καλοκαίρι 2021.

Αυτό που κάνουν σήμερα οι Ρώσοι, το 2014, οι Έλληνες Αξιωματικοί το είδαν να πλησιάζει και προσπάθησαν να παρουσιάσουν τα πρώτα απλά δείγματα για την προστασία των οχημάτων από τις απειλές των ΜΕΑ.

Είναι σημαντικό να πούμε πως για την τοποθέτηση του πλέγματος δεν έγινε καμία τροποποίηση ή μετατροπή στο σκάφος του οχήματος, η οποία θα άλλαζε την λειτουργικότητα του M113 σε μόνιμο βαθμό.

Η αποστολή της εν λόγω κατασκευής είναι η προστασία του πληρώματος, συγκεκριμένα του πολυβολητή και των στρατιωτών που (για επιχειρησιακούς λόγους θα έχουν εξέλθει από την πάνω θυρίδα του M-113) από τα θραύσματα βλημάτων και χειροβομβίδων.

Πηγές: forbes.com, janes.com, vantagepointnorth.net

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on reddit
Reddit
Share on telegram
Telegram
Doukas Gaitatzis

Doukas Gaitatzis

Παρατηρητής και ιστογράφος θεμάτων αμυντικής τεχνολογίας. Δεσμευμένος με τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις και παθιασμένος με οτιδήποτε στρατιωτικό.

3 Απαντήσεις

  1. Σε άλλο ιστοχώρο είδα ότι οι Ουκρανοί φτιάξαν ένα παρόμοιο πλέγμα το οποίο δεν εμπόδισε την διάτρηση του πάνω μέρος της ορόφης με Javelin

    https://www.ptisidiastima.com/javelin-vs-t-72-ukrainian-targes/

    Με αφορμή΄ το Μ113 σε ποιο στάδιο βρίσκεται η αναβάθμιση του αρματικού δυναμικού (πρώτα αυτών που έχουν 120mm πυροβόλο) και τι θα απομείνει από τα 1300 άρματα που έχουμε;

    1. Ναι, δεν μπορούν αυτά τα πλέγματα να παρέχουν πλήρη προστασία έναντι των σύγχρονων καθοδηγούμενων Α/Τ πυρομαχικών. Τα σύγχρονα Α/Τ έχουν πολύ υψηλές δυνατότητες και δεν σταματάνε πάνω σε σιδερόβεργες και σύρματα. Έχουν κατασκευαστεί ειδικά για να διαπερνουν τις πιο ισχυρές θωρακισεις, δεν θα σταματήσουν πάνω σε μια γρίλια.
      Όταν όμως δεν έχει βρεθεί μια μόνιμη λύση για την προστασία από αυτά τα Α/Τ βλήματα, τότε, μέχρι να υπάρξει κάτι σοβαρό, ξεκινάει ο αγώνας για την επιβίωση με την κατασκευή αυτών των πλεγμάτων.
      Πιστεύω, σύντομα θα εμφανιστεί APS για τα top-attack βλήματα, όμως, μέχρι τότε, οι ελπίδες τους θα είναι αυτά τα σίδερα.

    2. Σχετικά με το M113, αυτο δεν ήταν ένα προγραμματισμένο εξοπλιστικό πρόγραμμα του Στρατού, αλλά μια μεμονωμένη προσπάθεια ενός Διοικητή που είχε τη διάθεση να δει τι θα μπορούσε να κάνει μια Μονάδα Εκστρατείας, με δικά της μέσα, όταν θα αρχίσουν να πέφτουν τα βλήματα από τον ουρανό.
      Για τα άρματα μάχης η κατάσταση είναι στατική. Δεν υπάρχει κάποια εξέλιξη.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.