Ένα φλέγον θέμα προβληματισμού πολλών συζητήσεων σχετικά με ποιο απ’ τα σημερινά άρματα μάχης είναι το καλύτερο, είναι αν χρησιμοποιεί ραβδωτή η λειόκαννη κάννη.

Ποιες είναι οι διαφορές; Ποια είναι τα πλεονεκτήματα ή μειονεκτήματα που προσφέρουν οι παραπάνω διαφορετικές προσεγγίσεις.

Ομοιώματα των λειόκαννων “Twin Sisters” που χρησιμοποιήθηκαν στην μάχη του Σαν Χασίντο.

Τα πρώιμα κανόνια ήταν λειόκαννα, περίπου του 13ο αιώνα. Ουσιαστικά ήταν ένας σωλήνας, οι λείες κάννες ήταν η ευκολότερη και η πιο συνηθισμένη μέθοδος κατασκευής.
Συνήθως, τα πρώιμα πυροβόλα ήταν εμπροσθογεμή, οπότε τα πυρομαχικά έπρεπε να είναι λίγο πιο μικρά από το διαμέτρημα (το εσωτερικό διαμέτρημα) της κάννης ώστε να επιτραπεί η εύκολη γέμιση τους.

Ωστόσο, αυτό επηρέαζε σοβαρά την ακρίβεια, καθώς το πυρομαχικό χοροπηδούσε οσο ταξίδευε μέσα στην κάννη και η έλλειψη κατάλληλης επιπωμάτωσης πίσω από το πυρομαχικό θα επέτρεπε στα αχρείαστα αέρια να το προσπεράσουν, με αποτέλεσμα την χαμηλή ταχύτητα εξόδου από την κάννη.

Για να βελτιωθεί η σταθερότητα του πυρομαχικού πρέπει αυτό να περιστραφεί, αυτό το φαινόμενο είναι γνωστό ήδη από την χρήση των τόξων και βέλων. Για να περιστραφεί το πυρομαχικό, η κάννη πρέπει να διαθέτει ραβδώσεις. Οι ραβδώσεις είναι οι αυλακώσεις γύρω στο εσωτερικό της κάννης που περιστρέφουν το πυρομαχικό καθώς αυτό μετακινείται, αυξάνοντας έτσι την σταθερότητα του.

Η ραβδωτή κάννη σχεδιάστηκε στα τέλη του 14ου αιώνα, αλλά δεν διαδόθηκε ευρέως μέχρι τον 18ο αιώνα. Πλέον, με τα πυρομαχικά να περιστρέφονται εν πτήσει, η ακρίβεια βελτιώθηκε σημαντικά.

Δακτύλιος μαλακού μετάλλου.

Στα πυροβόλα που διέθεταν κλείστρο, ο δακτύλιος μαλακού μετάλλου στην βάση του βλήματος, μια ταινία περιστροφικής κίνησης, εισχωρούσε μέσα στις αυλακώσεις της κάννης προσφέροντας πλήρη σφράγιση, επιλύοντας το ζήτημα της χαμηλής ταχύτητας εξόδου από την κάννη των λειόκαννων πυροβόλων.

Ωστόσο, ένα μεγάλο πισογύρισμα, ήταν ότι διέθεταν σημαντικότερα μεγάλο κόστος κατασκευής και διέθεταν μικρότερο χρόνο ζωής για την κάννη καθώς φθείρονται οι ραβδώσεις.

Τα ραβδωτά πυροβόλα είναι εξαιρετικά για την εκτόξευση συμβατικών βλημάτων που χρησιμοποιούν την περιστροφή ώστε να παραμείνουν σταθερά. Όμως στην περίοδο που ακολούθησε τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο (Β’ ΠΠ), δυο τύποι πυρομαχικών κυριάρχησαν: τα APDS και HEAT.

Σύγχρονο βλήμα APFSDS-T, καθώς τα πτερύγια του κελύφους αποσπούνται από την ράβδο, λίγο μετά την έξοδο του από το στόμιο της κάννης

Τα βλήματα APDS (διατρητικά αποσπώμενου κελύφους) αναπτύχθηκαν από τους Βρετανούς στα τέλη της δεκαετίας του 1940. Είναι μια μεγάλη λεπτή μεταλλική ράβδος που ταξιδεύει σε μεγάλες ταχύτητες (πάνω από 1400 μ/δ) και διατρυπάει τον στόχο μόνο με τη δύναμη της κινητικής ενέργειας.

Ραβδωτό κανόνι Παρροττ, χρησιμοποιήθηκε από τις Δυνάμεις της Ένωσης και της Συνομοσπονδίας στον αμερικανικό εμφύλιο πόλεμο.

Καθώς η ράβδος ήταν μικρότερη από το διαμέτρημα του πυροβόλου, έπρεπε να εσωκλειστεί μέσα σε ένα κέλυφος. Κέλυφος είναι το περίβλημα που ταιριάζει στο διαμέτρημα και περικλείει την ράβδο μέχρις ότου αυτή εξέλθει από την κάννη όπου και διασκορπίζεται.

Ωστόσο, καθώς αυξάνεται το πάχος των αρματολών θωρακίσεων, απαιτήθηκαν ταχύτερες, μακρύτεροι και πιο λεπτοι ράβδοι για τη διάτρηση των θωρακίσεων. Τελικά, το διατρητικό βλήμα μπορεί να γίνει τόσο μεγάλο που η ράβδωση δεν θα μπορέσει να το περιστρέψει αποτελεσματικά.

Η αντίσταση των αυλακώσεων περιορίζει επίσης την ταχύτητα που μπορεί ένα βλήμα να ταξιδέψει σε σχέση με τα σύγχρονα μεγαλύτερης ακριβείας λειοκαννα. Οι εν λόγω δύο παράγοντες περιόρισαν την αποτελεσματικότητα των APDS στα ραβδωτά πυροβόλα.

Τα αντιαρματικά-υψηλής εκρηκτικότητας (HEAT) βλήματα περιέχουν ένα χάλκινο κώνο που κατά την πρόσκρουση του υπερθερμαίνετε από το εκρηκτικό γέμισμα που βρίσκεται πίσω του και διατρυπάει τη θωράκιση με την εκτόξευση υγρού χαλκού.

Με την περιστροφή, αυτός ο τύπος πυρομαχικού έχει μειωμένη αποτελεσματικότητα καθώς ο κώνος αερίων δεν σχηματίζεται σωστά. Τα βλήματα HEAT μπορούν να φτιαχτούν έτσι ώστε να βάλλονται από ραβδωτά πυροβόλα επιτρέποντας στο εξωτερικό τους περίβλημα να περιστρέφεται ενώ το εσωτερικό να παραμένει σταθερό, αυτό ομως προσθέτει και σημαντικό οικονομικό κόστος.

Οπότε για να ξεπεραστούν αυτοί οι περιορισμοί, τα λειόκαννα πυροβόλα αναστήθηκαν από τους νεκρούς. Πρώτον με το σοβιετικό άρμα T-64 τη δεκαετία του 1960 και αργότερα τις δεκαετίες 1980 και ’90 από τις δυτικές χώρες. Με σύγχρονες κατασκευαστικές τεχνικές αυτές οι κάννες επίλυσαν πολλά από τα θέματα των προηγούμενων τύπων.

Η μειωμένη αντίσταση του λειόκαννου επιτρέπει στα βλήματα να ταξιδεύουν με πολύ μεγαλύτερες ταχύτητες και δεν προσδίδουν περιστροφή, το οποίο είναι τέλειο για τα βλήματα HEAT.

Παρότι τα διατρητικά βλήματα πρέπει να περιστρέφονται, το νέο πυρομαχικό που αναπτύχθηκε για να αντικαταστήσει το APDS, ονομάστηκε διατρητικό σταθεροποιημένο με πτερύγια αποσπώμενου κελύφους (APFSDS). Τα βλήματα αυτά εξακολουθούν να περιστρέφονται, τα λειόκαννα όμως τους επιτρέπουν να ταξιδεύουν σε μεγάλες ταχύτητες, κάποια ανω των 1900 μ/δ υπερτερόντας ως προς τις επιδόσεις σε σχέση με τα βλήματα APDS, σχεδόν σε όλες…

Επι του παρόντος, σχεδόν κάθε σύγχρονο άρμα διαθέτει λειόκαννο πυροβόλο, όχι όμως όλα. Το βρετανικό Challenger II εξακολουθεί να διατηρεί το ραβδωτό πυροβόλο L30 των 120 χλστ.

Βλήματα HESH 105 χλστ ετοιμάζονται για εξουδετέρωση από το Ναυτικό των ΗΠΑ, 2011

O κύριος λόγος είναι η αγάπη των Βρετανών για τα βλήματα HESH. Τα βλήματα HESH (συνθλιβόμενη κεφαλή υψηλής εκρηκτικότητας) περιέχουν πλαστική εκρηκτική ύλη που ανοίγει, απλώνει και “στρώνεται” πάνω στην θωράκιση πριν την ανατίναξη της, προκαλώντας την αποκόλληση μεγάλων κομματιών μετάλλου στο εσωτερικό και την μετατροπή τους σε θραύσματα.

Το περιστρεφόμενο βλήμα είναι το κατάλληλο για αυτήν την δουλεία καθώς η φυγόκεντρος δύναμη της ιδιοπεριστροφής λειτουργεί ενισχυτικά στο “άπλωμα” της εκρηκτικής ύλης.

Η διαμάχη μεταξύ των ραβδώσεων και των λείων επιφανειών ουσιαστικά αφορά πιο πολύ τα πυρομαχικά κι όχι τις κάννες.

Και οι δύο τύποι προσφέρουν τα δικά τους πλεονέκτημα, αλλά το χαμηλότερο κόστος που σχετίζεται με τα λειόκαννα, όπως επίσης και η ανάγκη εκτόξευσης βλημάτων HEAT και APFSDS, σημαίνει ότι επι του παρόντος τα λειόκαννα είναι ο πιο χρήσιμος τύπος.

Καθώς όμως τα πυρομαχικά προσαρμόζονται διαρκώς στις σχετικές απειλές, ίσως, στα μελλοντικά πυρομαχικά, να απαιτηθεί πάλι το φαινόμενο της περιστροφής του ραβδωτού πυροβόλου.

 

 

Απόδοση/Μετάφραση απο το tankroar.com για την Προέλαση.

ΔΕΝ επιτρέπονται απαξιωτικοί και υβριστικοί χαρακτηρισμοί εναντίον στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας. Υποβάλλοντας το σχόλιο σου επιβεβαιώνεις ότι έχεις διαβάσει και αποδεχθεί τους όρους χρήσης και σχολιασμού του ιστοτόπου. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές. Οι απόψεις που εκφράζονται δεν αντιπροσωπεύουν εκείνες της "Προέλασης" και δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.

Σχολιάστε

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Αρέσει σε %d bloggers: