Το άρμα μάχης δεν είναι αυτοκινούμενο πυροβόλο

Φωτογραφία: Mvs.gov.ua, CC BY 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=115859446.

Τι συνέβη στους στόλους αρμάτων μάχης της Ρωσίας; Ο Ουκρανός Διοικητής του Τακτικού Συγκροτήματος Επιλαρχίας (Σ/ΕΜΑ) «ΑΔΑΜ» Γιεβέν Μεζεβίκιν, δύο φορές παρασημοφορημένος Ήρωας της Ουκρανίας και Λαϊκός Ήρωας της Ουκρανίας, είχε έναν δύσκολο πόλεμο.

Τον Φεβρουάριο του 2022 πολέμησε εναντίον των ρωσικών τεθωρακισμένων δυνάμεων που κατέβηκαν στο Κίεβο. Στη συνέχει η Μονάδα του μεταστάθμευσε στην Ζαπορίζια και συμμετείχε στην απεγνωσμένη προσπάθεια να ανοίξει ένας διάδρομος προς την Μαριούπολη. Τον Απρίλιο υπηρέτησε στο μέτωπο του Χάρκοβο. Το Τακτικό Συγκρότημα «ΑΔΑΜ» πολέμησε στη συνέχεια στον θύλακα του Σεβεροντονέτσκ και σήμερα η Μονάδα είναι δεσμευμένη στην μάχη για το Μπαχμούτ.

Ο Μεζεβίκιν δίνει πολλές ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις για τον ρωσικό Στρατό που έχει γνωρίσει καλά. Σχετικά με την χρήση των τεθωρακισμένων και την τακτική των συνδυασμένων όπλων λέει:

«Η μεγαλύτερη χρήση Τεθωρακισμένων έγινε κοντά στο διυλιστήριο πετρελαίου του Λισιτσάνσκι. Εκεί πήγαν σε Επιλαρχίες για επίθεση. Άρματα μάχης, BMP. Πολλά κάηκαν. Και εδώ [Μπαχμούτ]… Τον τελευταίο μήνα, παρατηρήσαμε μόνο ένα MT-LB που έφερε πυρομαχικά. Καταστράφηκε… Δεν είδαμε άλλο εξοπλισμό. Βασικά, χρησιμοποιούν μικρά αυτοκίνητα [διάφορα τροποποιημένα οχήματα]…»

Σύμφωνα με το ρωσικό αμυντικό περιοδικό «Voennoye Obozreniye» («Στρατιωτική Επιθεώρηση»), ο ρωσικός Στρατός διέθετε περίπου 2600 επιχειρησιακά άρματα μάχης την παραμονή της εισβολής. Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές (Δεκέμβριος 2022), η βάση δεδομένων Oryx καταγράφει 1579 προσβολές ρωσικών αρμάτων μάχης. Τα 921 έχουν καταστραφεί. 124 έχουν υποστεί ζημίες ή έχουν εγκαταλειφθεί. Και ακόμη 534 άρματα μάχης έχουν καταληφθεί ως «τρόπαια», συμπεριλαμβανομένων δεκατεσσάρων αρμάτων της σειράς T-90 που τώρα υπηρετούν στον ουκρανικό Στρατό.

Οι απώλειες κατά την μάχη αποτελούν τη συντριπτική πλειοψηφία των απωλειών αρμάτων μάχης. Αλλά υπάρχει ένας κρυφός, μη επιχειρησιακός, λόγος για τον οποίο τα ρωσικά άρματα μάχης έχουν λιγοστέψει: δεν χρησιμοποιούνται ως άρματα μάχης. Αντιθέτως, τα άρματα μάχης χρησιμοποιούνται ως αυτοκινούμενα πυροβόλα για να ρίχνουν βλήματα στις ουκρανικές θέσεις. Αυτό το άρθρο εξηγεί γιατί αυτό αποτελεί πρόβλημα.

Ρωσικά βλήματα διασποράς θραυσμάτων υψηλής εκρηκτικότητας (HE-Frag) για άρματα μάχης

Όλα τα ρωσικά άρματα μάχης μπορούν να βάλλουν βλήματα διασποράς θραυσμάτων υψηλής εκρηκτικότητας, γνωστά ως βλήματα OFS. Υπάρχει ποικιλία αυτών των βλημάτων, όμως ένα συνηθισμένο βλήμα που χρησιμοποιείται στα άρματα μάχης της σειράς T-72 είναι το βλήματα 3VOF36 που συνδυάζεται με την πολεμική κεφαλή 3OF26.

Βλήματα HE-Frag των ρωσικών αρμάτων μάχης (Πηγή: TV Zevda.ru)

Τα βλήματα αυτά χρησιμοποιούνται κατά οχυρώσεων και αμυντικών θέσεων. Λόγω του κυλινδρικού σχήματος και σχεδιασμού τους, «ο μεγαλύτερος αριθμός θραυσμάτων διασκορπίζεται κάθετα (περίπου) προς τον άξονα της πορείας, επομένως, όταν ένα βλήμα προσκρούσει σε μια επιφάνεια (έδαφος, κ.ο.κ.), ένα σημαντικό μέρος των θανατηφόρων θραυσμάτων πηγαίνει είτε στο έδαφος είτε προς τα πάνω». Ανάλογα με τη γωνία πρόσπτωσης, η πλευρική διασπορά θραυσμάτων μπορεί να φτάσει τα 60 μέτρα. Η διασπορά κατά την γωνία πρόσκρουσης μπορεί να φτάσει τα 20 μέτρα. Τα βλήματα OFS δεν θεωρούνται αποδοτικά.

Σχηματική απεικόνιση της κρούσης ενός ρωσικού βλήματος άρματος μάχης HE-Frag. Το μεγαλύτερο μέρος της διασποράς βρίσκεται αριστερά και δεξιά του βλήματος. Ο θρυμματισμός χάνεται μέσα στο έδαφος.

Σύμφωνα με τον Ρώσο αμυντικό δημοσιογράφο Έντουαρντ Περόφ. «Ο συγγραφέας δεν διαθέτει λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τα βλήματα που καταναλώνονται από τα στρατεύματα μας, αλλά ακόμη και εκ του ασφαλούς, η κατανάλωση πυρομαχικών υψηλής εκρηκτικότητας από τις Μονάδες αρμάτων μάχης υπερβαίνει τα υπόλοιπα πυρομαχικά δέκα φορές, αν όχι περισσότερο».

Πόσο αποτελεσματικά είναι τα πυρά αρμάτων μάχης σε έμμεση βολή;

Η χρήση βλημάτων HE-Frag από τα ρωσικά τεθωρακισμένα δεν είναι κάτι καινούριο. Η χρήση τους ήταν ευρέως διαδεδομένη στο Αφγανιστάν και στους πολέμους της Τσετσενίας. Ωστόσο, η χρήση και η αποτελεσματικότητα δεν είναι συνώνυμες λέξεις. Τον Μάιο του 2018, ο ρωσικός Στρατός πραγματοποίησε δοκιμές στο πεδίο ασκήσεων Προυντμπόι στο Βόλγκογκραντ (δυτικότερο σημείο που κατείχε η περικυκλωμένη γερμανική 6η Στρατιά στη μάχη του Στάλινγκραντ). Τα αποτελέσματα αυτών των δοκιμών εξετάστηκαν στην έκδοση Αυγούστου 2020 του περιοδικού Voennaia Mysl («Στρατιωτική Σκέψη») του ρωσικού υπουργείου άμυνας. Ο συγγραφέας του άρθρου «Βολές Αρμάτων Μάχης από Κλειστές Θέσεις Μάχης, Πλεονεκτήματα και Μειονεκτήματα» ήταν ο Α. Π. Εντέμσκι, υποψήφιος Τεχνικών Επιστημών.

Στην εισαγωγή του ο Εντέμσκι σημείωνε ότι στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο «τα άρματα μάχης συμμετείχαν στην προπαρασκευή της επίθεσης ως πυροβολικό ενίσχυσης για αύξηση του αποτελεσμάτων των προπαρασκευαστικών πυρών στον εχθρό πριν από την εκτόξευση της επίθεσης». Μεταπολεμικά, οδηγίες για την χρήση των αρμάτων μάχης σε αποστολές έμμεσων βολών εμφανίστηκαν σε ένα εγχειρίδιο εκστρατείας του 1958(1) και αργότερα στο «Εγχειρίδιο για τον Έλεγχο των Πυρών από Πυροβόλα» (2) του 1970 και στους «Κανόνες για την Εκτέλεση Πυρών από Άρματα Μάχης» του 1974 (3). Στη συνέχεια, αυτή η πρακτική εγκαταλείφθηκε ως αναποτελεσματική.

Ωστόσο, η πρακτική αυτή δεν εξαφανίστηκε (Αφγανιστάν/Τσετσενία) και η «απότομη μείωση της δυνατότητας πυρός του πυροβολικού… φυσικό αποτέλεσμα της μείωσης της ποσοτικής σύνθεσης του πυροβολικού» – λιγότερα πυροβόλα τουλάχιστον για τα ρωσικά δεδομένα – ενθάρρυνε την πρόσφατη αναβίωση του.

Αυτοκινούμενο πυροβόλο 2S19 του ρωσικού Στρατού σε Στρατιωτική Παρέλαση (Πηγή: Vitaly V. Kuzmin – vitalykuzmin.net, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=32488265)

Η δοκιμή του Προυντμπόι προσπάθησε να απαντήσει στο ερώτημα της αποτελεσματικότητας δοκιμάζοντας το καλύτερο εναντίον του καλύτερου: Μια Πυροβολαρχία αυτοκινούμενων πυροβόλων 2S19 εναντίον μιας Ίλης αρμάτων μάχης T-90A. Τα πληρώματα διεξήγαγαν τέσσερις αποστολές πυρός, δυο από στατικές προετοιμασμένες θέσεις και δύο σε σενάρια με κίνηση. Όπως ήταν αναμενόμενο, οι διανομές βολών των αρμάτων μάχης ήταν σημαντικές. Στην πρώτη δοκιμή εναντίον στόχων σε μεσαίες αποστάσεις (δεν αναφέρεται, αλλά θεωρείται ότι είναι τουλάχιστον 5000 μέτρα) τα βλήματα των αρμάτων μάχης προσγειώθηκαν σε μια περιοχή διαστάσεων 1750 επι 500 μέτρα. Το πλησιέστερο βλήματα βρίσκονταν 100 μέτρα από τον στόχο. Μη θέλοντας να κουράσω τον αναγνώστη με περισσότερες λεπτομέρειες, όλες οι επόμενες βολές εμφάνισαν τις ίδιες μεγάλες αποκλίσεις. Σύμφωνα με τα λόγια του Εντέμσκι: «Έτσι, οι διεξαχθείσες πειραματικές βολές έδειξαν χαμηλή αποτελεσματικότητα της βολής από άρματα μάχης [έντονη γραφή στο πρωτότυπο κείμενο]»

Το πρόβλημα της φθοράς της κάννης

Ο Εντέμσκι θίγει μια σειρά άλλων τεχνικών ζητημάτων που αφορούν τη βολή με πυροβόλο άρματος μάχης σε λειτουργία έμμεσης βολής και επισημαίνει ιδιαίτερα το ζήτημα της φθοράς της κάννης.

«Ένα άλλο τεχνικό ζήτημα είναι η διάρκεια ζωής της κάννης των πυροβόλων. Σύμφωνα με τα τεχνικά χαρακτηριστικά, η διάρκεια ζωής της κάννης του πυροβόλου άρματος μάχης κατά την εκτόξευση βλημάτων διασποράς θραυσμάτων υψηλής εκρηκτικότητας είναι περίπου χίλιες βολές. Για τα σύγχρονα πυροβόλα πυροβολικού, ο αριθμός αυτός είναι πολύ υψηλότερος και ανέρχεται στις 5-7 χιλιάδες βολές.»

Τους τελευταίους δέκα μήνες, τα ρωσικά άρματα μάχης έχουν πιθανότατα εκτοξεύσει 100000 βλήματα HE-Frag, χωρίς να προσβάλλουν τίποτα και φθείροντας τις κάννες τους. Σε κάτι που μπορεί να κριθεί ως άλλο ένα ιστορικό σχεδιαστικό ελάττωμα των ρωσικών αρμάτων μάχης, η αλλαγή της κάννης μπορεί να γίνει μόνο με την αφαίρεση όλου του πύργου. Ο αναγνώστης μπορεί εύλογα να αναρωτηθεί: μα δεν είναι αυτό ένα πρόβλημα δεδομένης της προδήλως ανεπαρκούς υλικοτεχνικής υποστήριξης που είναι εμφανής στην «ειδική στρατιωτική επιχείρηση»;

Η απάντηση είναι: ναι. Στο πιο πρόσφατο παραλήρημα του Ιγκόρ Στρέλκοφ («Girkin») που επέστρεψε πρόσφατα από τη δίμηνη επίσκεψη του στο Ντονμπάς – προειδοποιεί ότι η πολιτοφυλακή της LPR (4) φτάνει σε ένα σημείο που δεν θα έχει καθόλου άρματα μάχης.

«…η διάρκεια ζωής της κάννης ενός πυροβόλου άρματος μάχης, είναι πολύ μικρότερη από εκείνη ενός ραβδωτού πυροβόλου πυροβολικού. Και τα άρματα μάχης που τα κάνουν όλα αυτά δεν είναι πλέον καινούρια, οι κάννες έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί αρκετά [περιορισμένη εναπομένουσα διάρκεια ζωής των καννών]… Και τα πυροβόλα στα παλιά άρματα μάχης T-64/72/80, τα παλιά μοντέλα του πυροβόλου 2A46, δεν αλλάζουν χωρίς να αφαιρεθεί ολόκληρος ο πύργος. Δηλαδή, θέτουμε τώρα μεθοδικά εκτός λειτουργίας τα τελευταία εναπομείναντα άρματα μάχης του Σώματος της Λαϊκής Πολιτοφυλακής».

Το καλοκαίρι, όλα τα πυροβόλα απομακρύνθηκαν από τους πολιτοφύλακες για τον ίδιο λόγο (υπερβολική χρήση που οδηγεί σε φθορά της κάννης σε συνδυασμό με την έλλειψη πόρων για την εκτέλεση αλλαγών κάννης). Εάν η κατάσταση συνεχιστεί, οι πολιτοφύλακες θα μείνουν χωρίς άρματα μάχης ή πυροβόλα πυροβολικού, ή θα γίνουν βορά για τα ουκρανικά όπλα.

Πυροβόλο πυροβολικού με πολιτοφύλακες χειριστές. Άγνωστη πηγή και τοποθεσία.

Η δύσκολη κατάσταση των πολιτοφυλακών του Ντονμπάς εγείρει ερωτήματα σχετικά με τους στόλους αρμάτων μάχης του ρωσικού Στρατού – τα ρωσικά πληρώματα μάχης συμπεριφέρονται με τους ίδιους σπάταλους τρόπους. Και ύποπτοι, ανεξήγητοι γρίφοι αιωρούνται πάνω από τα ρωσικά άρματα μάχης. Γιατί η Λευκορωσία μεταβίβασε 122 άρματα μάχης T-72A στις ρωσικές Ένοπλες Δυνάμεις; Γιατί το ρωσικό υπουργείο άμυνας φέρεται να έχει συνάψει σύμβαση για την επαναφορά σε υπηρεσία 800 αρμάτων μάχης T-62M; Υπάρχουν περίπου 7500 T-72 σε αποθήκευση. Γιατί τα άρματα αυτά δεν αποσύρονται από την αποθήκευση; Τα αποθηκευμένα T-72 έχουν κανιβαλιστεί επι σειρά ετών; Είναι, πράγματι, περιορισμένες οι εφεδρικές κάννες; Μπορεί η εταιρεία Ουραλβαγκονζαβόντ (UVZ) και οι θυγατρικές της να καλύψουν τη ζήτηση για νέες κάννες; Ή οι αλλαγές πύργων που απαιτούν την μεταφορά των αρμάτων μάχης 100 χιλιόμετρα σιδηροδρομικώς σε συνεργεία επισκευής εξοπλισμού;

Ο Ουκρανός Διοικητής Γιεβέν Μεζεβίκιν μπορεί να μη σφάλλει. Τα ρωσικά άρματα μάχης λιγοστεύουν. Η σθεναρή ουκρανική άμυνα ευθύνεται για το μεγαλύτερο μέρος των απωλειών. Όμως και η ρωσική κακή χρήση των αρμάτων μάχης ως αυτοκινούμενα πυροβόλα μπορεί επίσης να έχει οδηγήσει σε σημαντική «αυτοπροκαλούμενη» υποβάθμιση των στόλων αρμάτων μάχης.

  1. Shooting from tanks and self-propelled artillery installations from closed firing positions: a tutorial. Moscow: Military Publishing House of the USSR Ministry of Defence, 1958.
  2. Manual on fire control of ground artillery. Part I. Fire control of a division (regiment, brigade). Moscow: Military Publishing House of the USSR Ministry of Defence, 1970.
  3. Rules for shooting from tanks (PST-74). Moscow: Military Publishing House of the USSR Ministry of Defense, 1974.
  4. Λαϊκή Δημοκρατία του Λουγκάνσκ

Πηγή: wavellroom.com

Facebook
Twitter
LinkedIn
Reddit
Telegram
Doukas Gaitatzis

Doukas Gaitatzis

Παρατηρητής και ιστογράφος θεμάτων αμυντικής τεχνολογίας. Δεσμευμένος με τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις και παθιασμένος με οτιδήποτε στρατιωτικό.

Μία Απάντηση

  1. Οι στρατιώτες των μονάδων πρώτης γραμμής δεν λάμβαναν ατομικά πακέτα απορρύπανσης κατά της ραδιενεργής μόλυνσης. Τα οποία λάμβανε η δεύτερη γραμμή στρατού (Συμφώνου Βαρσοβίας, στην Πολωνία, έως το 1990). Όλοι οι στόχοι τις επίθεσης ήταν προγραμματισμένοι για 6 ημέρες. Η ασθένεια της ακτινοβολίας θα τους ακινητοποιούσε την έβδομη μέρα του πολέμου κατά της Δύσης. Της εισβολής ! Άρα και όλοι, ανεξαίρετος, ήταν και προ-καταδικασμένοι σε θάνατο. Μα αυτή είναι η ρωσική φιλοσοφία του πολέμου. Μα οπωσδήποτε τα γνωρίζαμε ! Και δεν είμαστε ένας λαός των δούλων, να τα αποδεχόμαστε !

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.